ven.

25

nov.

2011

Inyigisho ku Cyumweru cya Kristu Umwami, 2011/ P. Paul GAHUTU

Umwami n’umushumba

 

Liturjiya iratubwira none ibya Yezu Kristu. Irabikora ishingiye ku bimenyetso bibiri : Umwami n’Umushumba. Ni ibimenyetso bibiri umuntu adashobora kusobanura ngo abimareyo, bikatwereka impande ebyiri za Yezu nyamara zivuga umuntu umwe, zisobanura ubumwe dufitanye na Yezu. Muri ariya mashusho yombi dusangamo ukuntu Yezu atambagira amateka y’ugucungurwa kwacu kandi akatugezaho ubuhanga buhambaye dukwiye kuvana kuri liturjiya ya none.

 

Tubanze turebe ibice bigize amasomo. Mu gice cya mbere (isomo rya mbere na Zaburi), haraganzamo ishusho y’Umushumba ; naho mu gice cya kabiri (isomo rya kabiri n’Ivanjiri), hakaganza ishusho y’Umwami.

 

Mu isezerano rya kera, ishusho y’Imana-Mushumba usanga umuhanuzi Ezekiyeli ayitindaho cyane (nkuko Hozeya atinda kuy’umugeni, Izayi agatinda k’Uhoraho Umubyeyi) ; uwo Ezekiyeli ni na we twumvise mu isomo rya mbere. Ni igisingizo cy’urugwiro rw’Uhoraho : « njye ubwanjye nzishakira intama zanjye, kandi nziragirire… nzazibyagiza ziruhuke. Nzashakashaka iyazimiye, ngarure iyatannye ; iyakomeretse nyomore, naho iyari irwaye nyondore ». Umuhanuzi arashaka kutwereka neza ukuntu Imana yegera abantu muri iriya shusho y’umushumba. « Ndagiwe n’Umushumba mwiza ntacyo nzabura ; anyobora mu rwuri rutoshye, akanshora ku iriba ry’amazi afutse… ».

 

Mu isomo rya kabiri nkuko twabivuze tubonamo ishusho y’Umwami, mu mwanya w’iy’Umushumba. Pawulo Mt aravuga ukuntu buri kiremwa cyose kizibumbira kuri Kristu wazutse, akatubwira muri iyo mvugo ye, iby’ubuyobozi bwe ; bushushanya ubuyobozi yavanye kwa Se, akabukoresha atsinda buri mwanzi we, uwa nyuma uzatsindwa akaba urupfu, maze Imana ikaba byose muri bose ».

 

Iyo ntumwa ikaduhishurira ityo injyana n’icyerekezo cy’amateka n’icy’isi : biri mu rugendo bihanze amaso Urumuri rudahangarwa, bihanze amaso « Cyuzuzo cya byose ». T. de Chardin yakundaga kwita iyo mpera y’ubuzima duhanze amaso « Omega » ashingiye ku magambo yo mu gitabo cy’Ibyahishuwe Kristu avuga ati : « Ndi Alfa na Omega, Uwahozeho, Uriho kandi Uzaza ».

 

Abahanga mu mateka y’isi usanga bafata ibi ho urwenya. Kuko iyo urebye neza usanga aho kwisuganya bahanze amaso cyuzuzo cya byose, usanga ahubwo basa n’abasubira inyuma, umuco urushaho gucika mu bantu. Intambara, n’indwara z’amoko yose umuntu abona byatuma avuga ati: iyi si nta ruhengekero ifite. Usanga abantu bayituye twarabaye nk’ikiguri cy’intozi bakubisemo ibuye, usanga buri wese anyanyagiriye mu bye nta kureba mugenzi we (biratangaje kubona hari nabo usuhuza bakaguhururiza).

 

Ni mu rumuri rw’ukwemera tubonera buriya bumwe muri Kristu Pawulo Mt yatubwiraga haruguru. Uyu mugezi w’ubumwe muri Kristu, mu maso y’abantu usa nk’utemba usubira inyuma, nyamara mu maso y’ukwemera nyako uragenda ugana inyanja y’ubuzima bw’iteka.

 

Ivanjiri ya none yatwigisha iki ? Ikintu gikomeye itwigisha ni uko uko kugarukira Imana kw’ibiremwa byayo bitazakorerwa mu kavuyo. Hazaba ubushishozi, urubanza. Ibyo Yezu atubwira muri iriya shusho y’urubanza rwa nyuma bisa nk’ibitangaje. Ko yari amenyereye kutwibwirira ko ari Umushumba mwiza uhuriza intama ze mu gikumbo kimwe (Yh 10,16), none uyu munsi akaba atubwira iby’umushumba utandukanya intama akagira imikumbi ibiri itandukanye burundu : umwe w’ihene undi w’intama. Umushumba arazibukirira intama ze Umwami w’umucamanza « wicaye ku ntebe y’ubwami ».

 

Twibaze none : kuki iby’aya mashusho anyuranye ku munsi wa Kristu Umwami ? Liturjiya ya none igamije iki mu kuduhitiramo ariya masomo ?

 

Ndemeza ko igitekerezo cy’ingenzi ari iki. Ubuzima bwacu bugizwe n’ibihe bibiri (deux temps) binyuranye. Igihe cya mbere ni iki turimo hano ku isi. Muri cyo duhuriramo na Kristu « Mushumba mwiza » ; icyemezo n’umugambi wo gukurikira uwo Mushumba ni twe bireba ; ni byo Pawulo Mt yita « igihe gikwiye » cyangwa « umunsi w’uburokorwe » (2 Co 6,2). Hazagera igihe ariko tuzarenga umuryango maze twinjire mu buzima bushya : aho tuzahurira na Kristu « Mucamanza », aho icyemezo n’umugambi atari twe bizaba bireba, kuko nta gihe cyo kwisobanura tuzaba dufite, ahubwo ari urubanza tuzaba ducibwa. Ababyeyi bacu mu kwemera uko batuzirikanaga iyo bibukaga « uriya munsi » byabateraga ubwoba ; bagahora batwibutsa uriya munsi w’uburakari bw’Imana, aho buri kiremwa cyose kizazukira kumva urubanza rwacyo. Nta kibi twakoze tutazahanirwa.

 

Abantu bashatse buri gihe uko basobanura ibya ruriya rubanza bagenda bashyiraho inzego zazabaho nyuma y’ubu buzima. Nibwo bamwe batekerezaga iby’ibihe bishobora kubaho mbere y’uko tugera kuri uriya munsi. Bamwe bati (nka Origène) umuntu yaba apfa maze akinjira mu kindi kintu. Ibyo ariko ni ukubeshya : Imana irema ntiyashatse gukina, ngo uyu munsi ikugire umuntu ejo uzabe inyamaswa cyangwa icyatsi. Umubwiriza ati « aho igiti cyikubise niho kiguma » (Mubw 11,3), ntawe kandi usubira inyuma ngo aze kutubwira uko bimeze nkuko Ivanjiri ibitubwira kuri wa mukire na Lazaro (cf. Lk 16,27).

 

Aya magambo arakomeye kandi yateye ubwoba abantu badusumbije kure ubutagatifu. Liturjiya ya none ntiyashatse kudutera ubwoba iyatubwira kuri uyu munsi wa Kristu Umwami. Arashaka kutwibutsa ko tukiri mu gihe cyo kwakira agakiza, muri wa « munsi w’uburokorwe ». « Uyu munsi niba mwumvise ijwi rye, ntimunangire umutima wanyu » : turasabwa rero kwibukiranya kugira ngo igihe tugifite « uyu munsi », he kugira uheranwa n’icyaha. Hebr 3,13.

 

Ubu rero Kristu ni Umushumba mwiza twabwiwe na Ezekiyeli. Kandi koko ibyo yabwirije umuhanuzi we arimo kubidukorera uyu munsi. Yaduhurije hamwe none ngo atwiragirire mu rwuri rutoshye rw’amasomo y’iki cyumweru n’umugati we w’ubuzima aza kutugaburira. Niba hari intama yari yaje hano yakomeretse cg irwaye kubera icyaha, arayisaba kumwegera ngo ayikirishe ibanga ry’isakramentu rya Penetensiya maze ayisige akamuri k’imbabazi n’impuhwe bye.

 

Icyo dusigaje ni ukuvugira hamwe tuti « Ndagiwe n’Umushumba mwiza, Uhoraho, ntacyo nzabura ».


24 Kanama 2014: Icyumweru cya 21 mu byumweru bisanzwe

         AMASOMO:
Iz 22, 19-23abr /> Rom 11, 33-36
 Mt 16, 13-20


«Wowe uri Kristu, Umwana w'Imana Nzima. »